Stara Kopalnia w Wałbrzychu
Rewitalizacja KWK "Julia" w Centrum Nauki i Sztuki
Centrum Nauki i Sztuki w Wałbrzychu powstało na terenie dawnej Kopalni Węgla Kamiennego "Julia", kompleksu o silnej tożsamości i skali. Rewitalizacją objęto teren ok. 4 hektarów i 16 zabytkowych budynków, co w praktyce oznaczało konieczność pogodzenia nowych funkcji, bezpieczeństwa, dostępności oraz współczesnego języka architektury.
Kilka imion. Jedna historia
Kopalnia Węgla Kamiennego „Julia” (znana też historycznie jako kopalnia „Fuchs”, "Biały Kamień" oraz "Thorez") została założona w 1770 roku. Powstała ona z połączenia wielu mniejszych, działających wcześniej kopalń. W 1990 przedsiębiorstwo postawiono w stan likwidacji, a już 17 sierpnia 1998 zamknięto etap likwidacji wyrobisk podziemnych.
Jedno miejsce, wiele scenariuszy użytkowania
Program i funkcje
Proces rewitalizacji został poprowadzony przez zespół kilkudziesięciu architektów z trzech pracowni. W Starej Kopalni poszczególne obiekty dostały nowe role. W udostępnionych budynkach pojawiają się m.in. funkcje kultury, edukacji i ekspozycji. W budynku nr 1 ulokowano m.in. Wałbrzyski Ośrodek Kultury oraz Zespół Pieśni i Tańca z zapleczem sal, przebieralni i przestrzeni pracy. Budynek nr 3, dawną kuźnię, przeznaczono na ekspozycję zabytkowych maszyn górniczych z komponentem multimedialnym. Budynek nr 5, dawną kotłownię, przekształcono w Centrum Wystaw Czasowych.
Jedną z głównych atrakcji stała się zrewitalizowana wieża chłodnicza, opisana jako "Wieża Ekologiczna", planowana jako przestrzeń ekspozycyjna związana z wodą i ekologią. Inwestycje zakończono w listopadzie 2014, po czym obiekt został otwarty dla odwiedzających.
Panele perforowane z tytan-cynku
Detal, który robi robotę
Przebudowana dawna sztygarówka zyskała unikalny charakter dzięki zastosowaniu paneli perforowanych z tytan-cynku RHEINZINK, które pełnią rolę nowoczesnej, architektonicznej okładziny. To rozwiązanie oferuje znacznie więcej niż tylko efektowny wygląd, ponieważ jego struktura zapewnia wentylację i naturalne doświetlenie ważnych stref budynku.
Wykorzystanie paneli perforowanych ogranicza przegrzewanie się budynku i pozwala na budowanie subtelnych efektów półcienia, które nadają elewacji głębię i sprawiają, że bryła obiektu dynamicznie reaguje na zmieniające się warunki oświetleniowe. W połączeniu z oświetleniem naturalnym lub sztucznym, także LED, perforowane powierzchnie pozwalają kreować zupełnie różne oblicza architektury w ciągu dnia i po zmroku.
Bezobsługowość i trwałość
Powierzchnia RHEINZINK nie wymaga malowania ani dodatkowego zabezpieczania ciętych krawędzi po perforacji, co znacznie obniża koszty.
Panele z tytan-cynku z czasem pokrywają się charakterystyczną warstwą ochronnej patyny i wyróżniają się odpornością na działanie warunków atmosferycznych, czym sprawdzają się nawet w wymagających środowiskach.
Rewitalizacja Starej Kopalni w Wałbrzychu pokazuje, że zrównoważone budownictwo zaczyna się od świadomego wykorzystania tego, co już istnieje. Adaptacja zabytkowych obiektów pozwala ograniczyć zużycie surowców i energii w porównaniu z nową zabudową, a trwałe materiały wspierają długowieczność inwestycji bez konieczności częstej konserwacji.
FAQ – pytania i odpowiedzi
Jakie korzyści daje zastosowanie elewacji perforowanej?
Panele perforowane znajdują zastosowanie przede wszystkim na elewacjach wentylowanych, ale również jako osłony, balustrady, elementy stref wejściowych czy dekoracyjne detale architektoniczne. Sprawdzają się wszędzie tam, gdzie ważne są wentylacja, dostęp światła oraz nowoczesny wygląd.
Elewacje perforowane zapewniają naturalną wentylację, przepuszczają światło i umożliwiają tworzenie efektownych kompozycji wizualnych. W zależności od projektu mogą również ograniczać nagrzewanie wybranych stref budynku oraz zwiększać komfort użytkowania przestrzeni.
Czy blacha tytan-cynk wymaga zabezpieczania po perforacji?
Nie.
Naturalna powierzchnia RHEINZINK nie wymaga zabezpieczania ciętych krawędzi po wykonaniu perforacji. To jedna z wielu zalet patynowania, którą wykorzystuje się w projektowaniu oraz w pracach blacharskich.
Jakie powierzchnie RHEINZINK są polecane do perforowania?
Do elewacji perforowanych rekomendowane są przede wszystkim powierzchnie RHEINZINK CLASSIC oraz RHEINZINK-prePATINA ECO ZINC. Naturalna patyna nadaje elewacji szlachetny wygląd i stanowi trwałą warstwę ochronną materiału.
Czy RHEINZINK oferuje wsparcie dla architektów?
Tak.
Architekci mogą skorzystać z konsultacji projektowych, katalogów rozwiązań elewacyjnych, przykładowych wzorów perforacji oraz wsparcia technicznego przy opracowywaniu indywidualnych koncepcji z wykorzystaniem systemów RHEINZINK.
Grubości i rodzaje blach
Naturalna powierzchnia patyny blachy tytan-cynk RHEINZINK wykazuje się nadzwyczajną plastycznością przy obróbce oraz nie wymaga zabezpieczenia ciętej krawędzi po perforacj.
Montaż
Montaż paneli perforowanych nie jest skomplikowany oraz nie wymaga specjalistycznych narzędzi, gdyż w większości są to elementy prefabrykowane.
Mocowanie
Panele perforowane mogą być mocowane bezpośrednio do podkonstrucji lub z użyciem szyny mocujacej.
Metryka projektu
Koncepcja architektoniczna:
Nizio Design International (główny projektant: Mirosław Nizio, architekt prowadzący: Bartłomiej Terlikowski),
WPA – Wilisowski Pracownia Projektowa (architekt prowadzący: Witold Wilisowski),
PAS Projekt Archi Studio (architekci: Stanisław Birula Białynicki, Małgorzata Golenko, Sławomir Golenko)
Wykonawca prac blacharskich z RHEINZINK:
Zakład Ogólnobudowlany Bud Mich Krzysztof Michalak, Wałbrzych, Polska
Zdjęcia:
Nizio Design International,
WPA – Wilisowski Pracownia Projektowa,
Lech Kwartowicz
Dane techniczne:
Elewacja:
2700 m², 19 t, technologia paneli perforowanych RHEINZINK,
blacha tytan-cynk RHEINZINK-CLASSIC walzblank
Obróbki blacharskie i odwodnienia:
10 t, blacha tytan-cynk RHEINZINK-CLASSIC walzblank